निसर्गाच्या चक्रात प्रत्येक सण आपल्याला काहीतरी नवीन शिकवून जातो. उन्हाच्या झळा असोत किंवा पावसाची रिपरिप, रमजानचा महिना जेव्हा येतो, तेव्हा तो सोबत घेऊन येतो एक विलक्षण शांतता आणि संयम. महिनाभराचा हा प्रवास म्हणजे केवळ अन्नाचा त्याग नसून, तो स्वतःच्या रागावर, लोभावर आणि जिभेवर विजय मिळवण्याचा एक प्रयत्न असतो. या महिनाभराच्या साधनेचा जो गोड शेवट होतो, त्यालाच आपण ‘ईद-उल-फितर’ किंवा प्रेमाने ‘मिठी ईद’ म्हणतो.
आकाशात दिसणारा तो नाजूक चंद्र जणू काही सांगत असतो की, कष्टाचं फळ नेहमीच सुंदर असतं. ईदच्या दिवशी सकाळी उठल्यावर घराघरांत जी लगबग असते, ती पाहण्यासारखी असते. अत्तराचा मंद सुगंध आणि नवीन कपड्यांचा उत्साह लहानांपासून थोरांपर्यंत सर्वांच्याच चेहऱ्यावर ओसंडून वाहत असतो. पण या सणाचे खरे सौंदर्य केवळ बाह्य झगमगाटात नाही, तर ते मनाच्या मोठेपणात दडलेले आहे.
या सणाची एक अत्यंत उदात्त बाजू म्हणजे ‘दान’. आपल्या आनंदाचा आणि कमाईचा काही वाटा समाजातील गरजू व्यक्तींपर्यंत पोहोचवल्याशिवाय ही ईद पूर्ण होत नाही. दुसऱ्याच्या चेहऱ्यावर हसू फुलवणे, हीच खरी ईश्वरसेवा आहे, हा संदेश या सणातून मिळतो. जेव्हा आपण स्वतःच्या ताटातला घास दुसऱ्याला देतो, तेव्हा मिळणारा आनंद हा कोणत्याही भौतिक सुखापेक्षा मोठा असतो.
नमाजनंतरची ती गळाभेट म्हणजे केवळ एक उपचार नसतो, तर तो असतो विश्वासाचा एक घट्ट धागा. एकमेकांना ‘ईद मुबारक’ म्हणताना मनातील सर्व अढी गळून पडतात आणि केवळ माणुसकी शिल्लक राहते. हीच ती वेळ असते जेव्हा आपण एकमेकांच्या सुख-दुःखात सहभागी होतो.
आणि मग येतो तो साऱ्यांच्या आवडीचा ‘शिरखुरमा’. दूध, शेवया आणि सुका मेवा यांचा हा मेळ म्हणजे जणू प्रेमाचा अर्कच! जेव्हा घराची कवाडे सर्वांसाठी उघडी असतात आणि मित्र-मैत्रिणी, शेजारी-पाजारी आनंदाने एकत्र येऊन शिरखुरम्याचा आस्वाद घेतात, तेव्हा तिथे फक्त एकच धर्म उरतो, तो म्हणजे ‘मैत्रीचा’. ही आपली भारतीय संस्कृतीची खरी ओळख आहे – जिथे प्रत्येक सण एकमेकांना जोडण्याचे काम करतो.
थोडक्यात सांगायचे तर, रमजान ईद हा सण आपल्याला अधिक संवेदनशील आणि दयाळू बनायला शिकवतो. हा सण आपल्याला आठवण करून देतो की, जगात कितीही धावपळ असली तरी प्रेम, शांती आणि बंधुभाव या गोष्टीच कायम टिकणाऱ्या आहेत. यंदाची ही ईद आपल्या सर्वांच्या आयुष्यात आरोग्याचा प्रकाश आणि समृद्धीचा गोडवा घेऊन येवो, हीच सदिच्छा…
Leave a Reply